News

Các tiêu chuẩn chủ đề mới của GRI – GRI 102: Biến đổi Khí hậu 2025 và GRI 103: Năng lượng 2025 – có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, thay thế các công bố về năng lượng và phát thải mà doanh nghiệp đã sử dụng từ năm 2016.

Đối với các doanh nghiệp mua điện năng lượng tái tạo thông qua Chứng chỉ Thuộc tính Năng lượng (Energy Attribute Certificates – EACs), bao gồm Renewable Energy Certificates (RECs), đây là một thay đổi đáng chú ý. Các công cụ này giờ đây được đề cập rõ ràng trong tiêu chuẩn, đồng thời vai trò của chúng trong báo cáo phát thải Phạm vi 2 (Scope 2) theo phương pháp dựa trên thị trường cũng trở nên rõ ràng hơn.

Tuy nhiên, đi cùng với sự công nhận đó là yêu cầu cao hơn về tính minh bạch. Doanh nghiệp không chỉ cần cho biết mình sử dụng điện tái tạo, mà còn cần giải thích công cụ nào được sử dụng, phần điện năng nào được bao phủ và cách các công cụ đó đáp ứng các tiêu chí chất lượng liên quan đến Scope 2.

Đối với các doanh nghiệp đang sử dụng hoặc có kế hoạch sử dụng REC/I-REC trong chiến lược năng lượng tái tạo, những thay đổi này cần được xem xét ngay từ chu kỳ mua sắm và báo cáo hiện tại.

Những thay đổi và thời điểm áp dụng

Các tiêu chuẩn mới áp dụng cho các báo cáo được công bố vào hoặc sau ngày 1 tháng 1 năm 2027, không phải chỉ đối với các kỳ báo cáo bắt đầu từ thời điểm đó. Điều này có nghĩa rằng một báo cáo FY2026 được công bố vào đầu năm 2027 có thể đã thuộc phạm vi áp dụng của các tiêu chuẩn mới. GRI cũng khuyến khích doanh nghiệp áp dụng sớm.

Các thay đổi chính bao gồm:

GRI 302: Năng lượng 2016 – được thay thế bởi GRI 103: Năng lượng 2025.

GRI 305: Phát thải 2016 – các công bố về phát thải khí nhà kính 305-1 đến 305-5 được thay thế bởi GRI 102: Biến đổi Khí hậu 2025; các công bố liên quan đến phát thải vào không khí vẫn được giữ lại.

GRI 201-2 – nội dung liên quan đến các tác động tài chính và rủi ro, cơ hội do biến đổi khí hậu được chuyển sang các công bố liên quan trong GRI 102.

Những thay đổi quan trọng đối với doanh nghiệp sử dụng REC

1. RECs/EACs được đề cập rõ ràng trong tiêu chuẩn GRI

Trong các tiêu chuẩn năm 2016, vai trò của các công cụ hợp đồng trong việc chứng minh việc sử dụng điện tái tạo phần lớn được hiểu thông qua các hướng dẫn liên quan.

GRI 103 hiện nêu rõ các Energy Attribute Certificates (EACs), Renewable Energy Certificates (RECs), Power Purchase Agreements (PPAs) và các sản phẩm điện xanh như những công cụ có thể được sử dụng để chứng minh phần điện năng tái tạo trong lượng điện doanh nghiệp mua.

Các công cụ này cũng xuất hiện ở cấp độ chính sách. Việc sử dụng các công cụ hợp đồng được đưa ra như một ví dụ về chính sách liên quan đến năng lượng nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo, bên cạnh các biện pháp nâng cao hiệu quả năng lượng và thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo trong chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp sử dụng I-REC hoặc các EAC tương đương, điều này làm rõ hơn vị trí của các chứng chỉ thuộc tính năng lượng trong chiến lược mua điện tái tạo và báo cáo Scope 2.

2. Doanh nghiệp cần mô tả cách chứng chỉ đáp ứng các tiêu chí chất lượng

Đây là một trong những thay đổi trực tiếp nhất đối với doanh nghiệp sử dụng REC.

Khi doanh nghiệp sử dụng các công cụ hợp đồng để báo cáo điện năng mua vào, doanh nghiệp cần mô tả cách những công cụ này đáp ứng các tiêu chí chất lượng nhằm đảm bảo tính chính xác và nhất quán của thông tin được báo cáo.

Các tiêu chí này dựa trên GHG Protocol Scope 2 Guidance và bao gồm những nguyên tắc quen thuộc đối với việc quản lý chứng chỉ năng lượng:

Thuộc tính và yêu sách duy nhất: thuộc tính năng lượng phải gắn với một đơn vị điện xác định và không được đồng thời yêu sách bởi nhiều bên.

Theo dõi và hủy bỏ: chứng chỉ phải được theo dõi và hủy bỏ/retire trong một hệ thống đăng ký phù hợp bởi hoặc thay mặt cho tổ chức báo cáo.

Liên kết về thời gian: chứng chỉ nên được phát hành và sử dụng trong khoảng thời gian phù hợp với kỳ tiêu thụ điện được báo cáo.

Ranh giới thị trường: chứng chỉ cần đến từ thị trường phù hợp với nơi điện năng được tiêu thụ và yêu sách được thực hiện.

GRI 102 cũng phản ánh các tiêu chí này trong hướng dẫn liên quan đến Scope 2 và bổ sung các nội dung liên quan đến hệ số phát thải của nhà cung cấp điện và residual mix.

Điều này có nghĩa rằng việc mua REC không còn chỉ là câu hỏi “doanh nghiệp có chứng chỉ hay không”, mà ngày càng trở thành câu hỏi “chứng chỉ đó có đủ cơ sở để hỗ trợ tuyên bố về điện tái tạo và Scope 2 hay không”.

Chất lượng chứng chỉ vì vậy không chỉ là vấn đề của hoạt động mua sắm nội bộ. Từ chu kỳ báo cáo mới, doanh nghiệp cần có khả năng giải thích rõ hơn về nguồn gốc, việc theo dõi và cách chứng chỉ được sử dụng.

3. Scope 2 tiếp tục phân biệt location-based và market-based

GRI 102 tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp công bố phát thải Scope 2 theo phương pháp location-based, đồng thời công bố kết quả market-based khi phương pháp này được áp dụng.

Hai phương pháp phản ánh hai góc nhìn khác nhau:

Location-based Scope 2 phản ánh cường độ phát thải trung bình của hệ thống điện tại khu vực nơi doanh nghiệp tiêu thụ điện.

Market-based Scope 2 phản ánh các lựa chọn mua điện của doanh nghiệp thông qua các contractual instruments đáp ứng yêu cầu, bao gồm EAC/REC, PPA và các sản phẩm điện xanh phù hợp.

Do đó, việc doanh nghiệp mua và hủy bỏ REC không làm thay đổi kết quả location-based. Giá trị của REC được phản ánh trong phương pháp market-based khi các điều kiện liên quan được đáp ứng.

Đối với mỗi mục tiêu giảm phát thải Scope 2, doanh nghiệp cũng cần làm rõ mục tiêu đó được thiết lập theo phương pháp location-based hay market-based. Khi doanh nghiệp đặt mục tiêu theo market-based, các tiêu chí chất lượng Scope 2 cũng trở nên đặc biệt quan trọng đối với các công cụ được sử dụng để hỗ trợ mục tiêu đó.

4. Doanh nghiệp cần minh bạch hơn về cách mua điện tái tạo

Cả GRI 102 và GRI 103 đều mở rộng mức độ thông tin liên quan đến cách doanh nghiệp quản lý và mua năng lượng.

Các công ty được khuyến nghị báo cáo loại công cụ được sử dụng – chẳng hạn như PPA, chương trình điện xanh của nhà cung cấp điện hoặc chứng chỉ năng lượng được mua riêng – cùng với lượng điện và tỷ lệ phần trăm tổng điện năng mua vào được bao phủ bởi từng loại công cụ.

Doanh nghiệp cũng cần phân biệt rõ liệu số liệu điện năng tái tạo được xác định từ dữ liệu trung bình của lưới điện hay từ các công cụ hợp đồng, đồng thời cung cấp thông tin liên quan đến cơ cấu nguồn điện trong thị trường nơi điện được mua.

Điều này tạo ra một bức tranh đầy đủ hơn về chiến lược điện tái tạo của doanh nghiệp. Thay vì chỉ báo cáo một tỷ lệ điện tái tạo cuối cùng, người đọc báo cáo có thể hiểu doanh nghiệp đạt được tỷ lệ đó bằng cách nào.

5. Báo cáo năng lượng mở rộng đến chuỗi giá trị

Một thay đổi đáng chú ý khác của GRI 103 là việc mở rộng sự chú ý đến tiêu thụ năng lượng đáng kể trong chuỗi giá trị thượng nguồn và hạ nguồn.

Doanh nghiệp cần xác định các danh mục trong chuỗi giá trị nơi phát sinh mức tiêu thụ năng lượng đáng kể. Hướng dẫn cũng khuyến nghị phân chia tiêu thụ giữa nguồn tái tạo và không tái tạo, đồng thời xác định trường hợp dữ liệu được ước tính thay vì được cung cấp trực tiếp bởi nhà cung cấp hoặc đối tác.

Điều này khiến cơ cấu năng lượng của nhà cung cấp ngày càng có liên hệ trực tiếp hơn với thông tin ESG của doanh nghiệp.

Đối với các công ty có mạng lưới sản xuất hoặc logistics lớn tại châu Á và các thị trường mới nổi, việc thúc đẩy nhà cung cấp sử dụng điện tái tạo vì vậy có thể trở thành một phần quan trọng hơn của chiến lược năng lượng và báo cáo chuỗi giá trị.

Trong trường hợp nhà cung cấp chưa có điều kiện đầu tư trực tiếp hệ thống năng lượng tái tạo hoặc tham gia PPA, EAC/REC có thể là một trong những công cụ linh hoạt giúp doanh nghiệp và chuỗi cung ứng từng bước gia tăng tỷ lệ điện tái tạo.

6. Báo cáo năng lượng không còn chỉ là những con số

Các tiêu chuẩn mới cũng mở rộng báo cáo từ dữ liệu tiêu thụ sang cách doanh nghiệp quản lý quá trình chuyển đổi năng lượng.

Doanh nghiệp được kỳ vọng cung cấp thông tin về chính sách năng lượng, cam kết và mục tiêu, kế hoạch chuyển đổi, cũng như các tác động của việc sử dụng năng lượng và quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo đối với con người, môi trường và nền kinh tế.

GRI 102 cũng đưa mục tiêu mua điện năng lượng tái tạo như một ví dụ liên quan đến mục tiêu chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, cùng với việc theo dõi và báo cáo tiến độ thực hiện.

Điều này cho thấy renewable electricity procurement ngày càng cần được nhìn nhận như một phần của chiến lược chuyển đổi năng lượng tổng thể, thay vì một hoạt động mua chứng chỉ riêng lẻ vào cuối kỳ báo cáo.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trước năm 2027?

Ngày áp dụng đang đến gần, trong khi nhiều quyết định liên quan đến lượng điện tiêu thụ và chứng chỉ sử dụng cho báo cáo FY2026 đã hoặc đang được thực hiện. Doanh nghiệp sử dụng REC/I-REC có thể bắt đầu chuẩn bị từ bốn bước:

1. Rà soát danh mục REC/EAC hiện tại

Kiểm tra nguồn phát, thời gian phát điện (vintage), thị trường, hệ thống đăng ký và trạng thái hủy bỏ/retirement của các chứng chỉ đang được sử dụng.

2. Mapping REC với báo cáo Scope 2

Xác định phần điện tiêu thụ nào được bao phủ bởi contractual instruments và cách các công cụ này được phản ánh trong phương pháp market-based.

3. Chuẩn hóa hồ sơ chứng minh

Duy trì đầy đủ thông tin về nguồn phát, registry records, retirement statements và các tài liệu cần thiết để giải thích cách chứng chỉ đáp ứng các tiêu chí chất lượng liên quan.

4. Đưa REC vào kế hoạch mua điện tái tạo dài hạn

Thay vì chỉ mua chứng chỉ vào cuối kỳ báo cáo, doanh nghiệp có thể tích hợp nhu cầu REC với kế hoạch năng lượng, mục tiêu Scope 2 và chiến lược ESG hằng năm.

Từ mua REC đến xây dựng chiến lược điện tái tạo minh bạch hơn

Các tiêu chuẩn mới của GRI không thay đổi bản chất của REC. Thay vào đó, chúng làm rõ hơn những gì doanh nghiệp cần chứng minh xung quanh việc sử dụng các công cụ này: doanh nghiệp đang sử dụng công cụ nào, nguồn điện đứng sau chứng chỉ là gì, phần tiêu thụ nào được bao phủ, chứng chỉ được quản lý và hủy bỏ như thế nào, và chiến lược điện tái tạo liên kết với mục tiêu khí hậu của doanh nghiệp ra sao.

Đối với những doanh nghiệp đã quản lý tốt nguồn chứng chỉ, hồ sơ và quá trình retirement, các yêu cầu mới có thể giúp việc sử dụng REC trở nên minh bạch và dễ giải thích hơn trong báo cáo. Ngược lại, những chứng chỉ có nguồn gốc hoặc hồ sơ chưa rõ ràng có thể tạo ra khoảng trống khi doanh nghiệp cần giải thích các tuyên bố về điện tái tạo và Scope 2.

Đã đến lúc xem lại chiến lược REC của doanh nghiệp

Với các tiêu chuẩn mới có hiệu lực từ năm 2027, đây là thời điểm phù hợp để doanh nghiệp rà soát cách mình đang sử dụng REC/I-REC trong chiến lược điện tái tạo và báo cáo Scope 2.

Palma cung cấp các giải pháp năng lượng tái tạo và I-REC, hỗ trợ doanh nghiệp từ việc xác định nhu cầu điện tái tạo, lựa chọn nguồn chứng chỉ phù hợp, quản lý quá trình phát hành và hủy bỏ chứng chỉ đến xây dựng hồ sơ phục vụ các mục tiêu và yêu cầu báo cáo liên quan.

Đối với doanh nghiệp đang sử dụng hoặc có kế hoạch sử dụng I-REC cho mục tiêu Scope 2 và điện tái tạo, việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp chuyển từ “mua chứng chỉ” sang một chiến lược điện tái tạo có thể truy xuất, giải thích và báo cáo rõ ràng hơn.

Lưu ý: Nội dung trên cung cấp thông tin tổng quan về mối liên hệ giữa REC/I-REC và các tiêu chuẩn GRI 102: Biến đổi Khí hậu 2025, GRI 103: Năng lượng 2025. Đối với việc triển khai và lập báo cáo GRI cụ thể, doanh nghiệp nên tham khảo các tiêu chuẩn GRI chính thức và tư vấn chuyên môn phù hợp.

Nguồn tham khảo: Global Reporting Initiative (GRI); ESG Today; Báo Mới.