News

Trong phân tích tài chính của một dự án năng lượng tái tạo, tỷ lệ thoái hóa công suất (Degradation Rate) là biến số ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện và thời gian hoàn vốn. Hiểu rõ các tác nhân gây sụt giảm hiệu suất sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác vận hành và bảo trì (O&M).

1. Tỷ lệ sụt giảm công suất "ngưỡng an toàn"

Theo dữ liệu từ Phòng Thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia Hoa Kỳ (NREL), các dòng tấm pin mặt trời Silicon tiêu chuẩn có tỷ lệ sụt giảm công suất trung bình từ 0,5% đến 0,8% mỗi năm.

Điều này đồng nghĩa với việc sau 25 năm, hệ thống vẫn có thể duy trì trên 80% công suất thiết kế. Tuy nhiên, tại khu vực có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như Việt Nam, tốc độ thoái hóa có thể đẩy nhanh hơn nếu các yếu tố kỹ thuật không được kiểm soát chặt chẽ.

Hình: Biểu đồ dự báo tốc độ thoái hóa công suất theo tỷ lệ sụt giảm hiệu suất trong 25 năm (0,25%; 0,50%; 0,75%).

2. Các tác nhân chính gây thoái hóa hệ thống

Sự sụt giảm công suất không chỉ diễn ra do lão hóa tự nhiên mà còn bởi các hiện tượng vật lý và kỹ thuật đặc thù:

+ Sự sụt giảm do ánh sáng (LID): Diễn ra trong những giờ vận hành đầu tiên khi các tế bào quang điện (cells) tiếp xúc với bức xạ mặt trời, thường gây hao hụt từ 1% - 3% công suất ban đầu. Đây là đặc tính vật lý của vật liệu và đã được các nhà sản xuất tính toán trong biên độ sai số.

+ Thoái hóa do điện áp cảm ứng (PID): Đây là rủi ro kỹ thuật nghiêm trọng nhất. Sự chênh lệch điện thế lớn giữa tế bào pin và khung nhôm (được tiếp địa) dẫn đến hiện tượng rò rỉ dòng điện qua các lớp vật liệu đóng gói. Hệ quả là công suất có thể sụt giảm tới 30%, đặc biệt khi hệ thống làm việc trong môi trường độ ẩm cao hoặc kỹ thuật tiếp địa không đạt chuẩn.

+ Vết nứt vi mô (Micro-cracks) và Điểm nóng (Hot-spots): Những hư tổn nhỏ trong cấu trúc cell pin - thường hình thành do tác động cơ học hoặc vệ sinh sai cách - sẽ làm gián đoạn đường dẫn điện, gây tích tụ nhiệt và đẩy nhanh quá trình hỏng hóc cục bộ.

3. Kiểm soát tốc độ thoái hóa thông qua O&M chuyên sâu

Mặc dù không thể triệt tiêu hoàn toàn quá trình thoái hóa, nhưng việc duy trì "sức khỏe" hệ thống là hoàn toàn khả thi.

Các đơn vị chuyên môn như Palma Group hiện đang áp dụng các tiêu chuẩn đo kiểm định kỳ để kiểm soát các tác nhân này. Việc khảo sát bằng camera nhiệt để tầm soát điểm nóng, kết hợp đo điện trở cách điện định kỳ, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của hiện tượng PID. Việc can thiệp kỹ thuật kịp thời không chỉ bảo vệ tấm pin mà còn đảm bảo biểu đồ sản lượng của doanh nghiệp luôn đi đúng lộ trình cam kết.

Kết luận

Sụt giảm sản lượng là một thực tế kỹ thuật, nhưng tốc độ sụt giảm nhanh hay chậm phụ thuộc vào chất lượng quản trị vận hành. Đầu tư vào quy trình O&M chuẩn mực chính là giải pháp bảo vệ tài sản và tối ưu hóa lợi nhuận bền vững cho chủ đầu tư.